محمدعلی احمدی، معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر تشریح کرد؛ مهدیشهر در کمتر از دو سال، یکی از پیچیدهترین چالشهای شهری خود را از یک ساختار پراکنده و غیررسمی به مدلی قانونمند، دادهمحور و در آستانه هوشمندسازی تبدیل کرد؛ مسیری که با ساماندهی شبکههای غیرمجاز، توسعه زیرساختها، جلب مشارکت مردمی و آغاز تحول دیجیتال در مدیریت پسماند همراه بوده است.
در سالهای گذشته، بخش قابل توجهی از فرآیند جمعآوری و گردش پسماندهای قابل بازیافت در مهدیشهر خارج از چرخه رسمی مدیریت شهری انجام میشد؛ وضعیتی که علاوه بر پیامدهای بهداشتی، زیستمحیطی و اجتماعی، بخش مهمی از ظرفیت اقتصادی پسماند را نیز از دسترس مدیریت شهری خارج کرده بود. اکنون اما پس از گذشت بیش از ۱۷ ماه از آغاز همکاری شهرداری مهدیشهر و تعاونی توسعه و عمران شهرستان، نشانههای یک تحول ساختاری در این حوزه بهوضوح قابل مشاهده است.
محمدعلی احمدی، معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر، با تشریح دستاوردهای این همکاری مشترک اظهار کرد: از ابتدای دیماه سال ۱۴۰۳ و با حمایت شورای اسلامی شهر، بخشی از برنامههای ساماندهی، فرهنگسازی و مدیریت پسماند به تعاونی توسعه و عمران شهرستان واگذار شد تا با استفاده از ظرفیتهای اجرایی موجود، زمینه اصلاح ساختارهای موجود و ایجاد یک نظام منسجم در حوزه مدیریت پسماند فراهم شود.
وی افزود: در زمان آغاز اجرای طرح، بخش مهمی از پسماندهای قابل بازیافت توسط شبکههای غیررسمی، زبالهگردها، خودروهای فاقد مجوز، سهچرخهها و مراکز غیرمجاز جمعآوری میشد که این موضوع مشکلات متعددی برای شهر ایجاد کرده بود.
معاونت خدمات شهری؛ محور اصلی راهبری طرح
احمدی با اشاره به نقش محوری معاونت خدمات شهری در اجرای این برنامه گفت: سیاستگذاری، برنامهریزی، هماهنگی بین دستگاهی، برگزاری جلسات تخصصی، پیگیری مصوبات، تشکیل گشتهای مشترک و فراهمسازی بسترهای قانونی برای برخورد با متخلفان از جمله اقداماتی بود که در طول اجرای طرح بهصورت مستمر دنبال شد.
وی ادامه داد: بخش مهمی از موفقیتهای امروز حاصل پیگیریهای مستمر، نظارت میدانی و هماهنگی میان دستگاههای مختلف اجرایی و نظارتی شهرستان بوده است.
نقش مؤثر فرمانداری در ایجاد همافزایی بین دستگاهها
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر با قدردانی از حمایتهای فرمانداری شهرستان اظهار کرد: برگزاری منظم جلسات کارگروه مدیریت پسماند و کمیته تخصصی پسماند، نقش تعیینکنندهای در رفع موانع اجرایی و افزایش هماهنگی بین دستگاهها داشت.
احمدی افزود: در نتیجه این جلسات، اقدامات مهمی از جمله ساماندهی مراکز غیرمجاز جمعآوری ضایعات، پلمب دو انبار فعال در بافت شهری، تشدید نظارت بر فعالیتهای غیرقانونی و برنامهریزی برای توزیع مخازن تفکیک پسماند خشک در مدارس و ادارات شهرستان به تصویب رسید و اجرایی شد.
پایان فعالیت گسترده شبکههای غیرمجاز وی یکی از مهمترین دستاوردهای این پروژه را کاهش چشمگیر فعالیتهای غیرقانونی در حوزه پسماند عنوان کرد و گفت: با اجرای برنامههای نظارتی و عملیاتی، فعالیت بخش عمدهای از سهچرخههای غیرمجاز، زبالهگردها و مراکز غیررسمی جمعآوری ضایعات متوقف شد.
احمدی تصریح کرد: شناسایی انبارهای غیرمجاز، صدور اخطارهای قانونی، نصب بنرهای هشدار و انجام اقدامات حقوقی موجب شد بخش قابل توجهی از پسماندهای قابل بازیافت به چرخه رسمی مدیریت شهری بازگردد.
شکلگیری شبکه رسمی جمعآوری پسماند خشک معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر با اشاره به ساماندهی ناوگان جمعآوری پسماند گفت: در قالب این طرح، ۱۴ دستگاه خودروی دارای مجوز با رانندگان مشخص و اطلاعات ثبتشده وارد شبکه رسمی جمعآوری پسماند شدند.
وی افزود: تعیین محدوده فعالیت، زمانبندی مشخص، اخذ تضامین لازم و آغاز فرآیند اتصال خودروها به سامانه هوشمند، موجب شد ساختار جمعآوری پسماند از وضعیت سنتی خارج شده و به سمت یک نظام سازمانیافته و قابل کنترل حرکت کند.
توقیف ۱۸ خودروی غیرمجاز
احمدی در ادامه با اشاره به برخورد با ناوگان فاقد مجوز اظهار کرد: طی بازدیدهای میدانی و گشتهای مشترک، ۱۸ دستگاه خودروی غیرمجاز شناسایی و از چرخه فعالیت خارج شدند.
وی خاطرنشان کرد: این اقدام نقش مهمی در کاهش فعالیتهای غیررسمی، افزایش نظارتپذیری و ارتقای بهداشت شهری ایفا کرده است.
ساماندهی سهچرخهها، گاریها و مراکز غیرمجاز ضایعات
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر با بیان اینکه فعالیت سهچرخهها و گاریهای غیرمجاز یکی از معضلات قدیمی شهر بود، گفت: این وسایل نقلیه با جستجو در مخازن زباله، موجب پراکندگی پسماند و نازیبایی شهری میشدند که با اجرای طرح ساماندهی، بخش عمده فعالیت آنها متوقف شد.
احمدی همچنین از شناسایی، ساماندهی و پلمب مراکز و انبارهای غیرمجاز جمعآوری ضایعات خبر داد و افزود: تعدادی از منازل مسکونی که به محل دپوی ضایعات تبدیل شده بودند نیز با هماهنگی دستگاههای مسئول تخلیه و ساماندهی شدند.
اجرای گشتهای مشترک چنددستگاهی وی از گشتهای مشترک چنددستگاهی به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای نظارتی طرح نام برد و گفت: این گشتها با حضور نمایندگان شهرداری، محیط زیست، شبکه بهداشت، پلیس اماکن و سایر نهادهای مسئول برگزار شد.
احمدی افزود: این بازدیدها ضمن افزایش هماهنگی بین دستگاهها، زمینه شناسایی سریعتر تخلفات و اجرای مؤثرتر قوانین حوزه مدیریت پسماند را فراهم کرد.
ایجاد بانک اطلاعات مکانی مخازن شهری
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر با اشاره به اقدامات زیرساختی انجامشده اظهار کرد: برای نخستین بار تمامی مخازن جمعآوری زباله سطح شهر شناسایی، نشانهگذاری، تصویربرداری و موقعیتیابی شدند.
وی ادامه داد: ایجاد این بانک اطلاعاتی امکان برنامهریزی دقیقتر برای جانمایی مخازن، توزیع تجهیزات و بهینهسازی مسیرهای جمعآوری پسماند را فراهم کرده است.
ارتقای زیرساختهای مرکز دفن پسماند احمدی با تشریح اقدامات انجامشده در سایت دفن پسماند مهدیشهر گفت: فنسکشی کامل محیط سایت، استقرار کانکس نگهبانی، جذب نیروی نگهبان، احداث سرویس بهداشتی، نصب پنل خورشیدی سیار، اجرای مستمر آهکپاشی و سمپاشی و همچنین انجام دفن اصولی با استفاده از ماشینآلات راهسازی از جمله مهمترین اقدامات انجام شده در این مرکز بوده است.
وی افزود: این اقدامات موجب ارتقای سطح ایمنی، بهداشت، نظارت و استانداردهای زیستمحیطی سایت دفن پسماند شده است.
تعیین محل جدید دفن نخالههای ساختمانی
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر با اشاره به یکی دیگر از برنامههای زیرساختی این پروژه اظهار کرد: فرآیند مکانیابی و آمادهسازی مرکز جدید تخلیه نخالههای ساختمانی با هدف جلوگیری از تخلیههای غیرمجاز و کاهش آسیبهای زیستمحیطی در دستور کار قرار گرفت.
احمدی گفت: این مرکز زمینه مدیریت اصولی پسماندهای ساختمانی و افزایش نظارت بر فعالیتهای عمرانی را فراهم خواهد کرد.
فرهنگسازی؛ رکن اصلی موفقیت طرح
وی با تأکید بر اهمیت مشارکت مردمی در موفقیت برنامههای مدیریت پسماند گفت: همزمان با اقدامات اجرایی، برنامههای گسترده آموزشی، فرهنگی و اطلاعرسانی در سطح شهرستان اجرا شد. احمدی افزود: برگزاری جلسات با آموزش و پرورش، مدارس، تشکلهای مردمی، فعالان اجتماعی و محیط زیست، تولید محتوای آموزشی، نصب بنرهای اطلاعرسانی و اجرای برنامههای ترویجی از جمله اقدامات انجامشده در این بخش بوده است.
راهاندازی سامانه جمعآوری پسماند خشک از درب منازل
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر از راهاندازی شماره اختصاصی خدمات پسماند خبر داد و گفت: شهروندان میتوانند از طریق این سامانه نسبت به ثبت درخواست جمعآوری پسماند خشک از درب منزل یا محل کار خود اقدام کنند.
وی افزود: این اقدام نقش مؤثری در توسعه تفکیک از مبدأ، افزایش مشارکت مردمی و هدایت پسماندهای قابل بازیافت به شبکه رسمی جمعآوری داشته است.
پیوند محیط زیست و هنر بومی در پویش نه به پلاستیک احمدی با اشاره به اجرای پویش نه به پلاستیک اظهار کرد: در قالب این پویش، کیسههای پارچهای با بهرهگیری از هنر اصیل سوزندوزی مهدیشهر طراحی و تولید شد. وی افزود: این طرح علاوه بر کاهش مصرف پلاستیکهای یکبار مصرف، زمینه معرفی ظرفیتهای فرهنگی و حمایت از هنرمندان بومی را نیز فراهم کرده است.
آغاز توزیع هزار مخزن تفکیک پسماند خشک
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر از تأمین و آمادهسازی یک هزار مخزن تفکیک پسماند خشک خبر داد و گفت: فرآیند توزیع این مخازن در مدارس، ادارات و مراکز هدف آغاز شده است. وی افزود: این اقدام یکی از مهمترین گامهای عملی برای استقرار نظام تفکیک از مبدأ در سطح شهرستان به شمار میرود.
بهروب؛ آغاز عصر مدیریت هوشمند پسماند در مهدیشهر
احمدی مهمترین و ماندگارترین دستاورد این پروژه را آغاز فرآیند استقرار سامانه هوشمند بهروب دانست و گفت: این سامانه زیرساخت لازم برای گذار مدیریت پسماند از روشهای سنتی به یک نظام هوشمند، دادهمحور و قابل ارزیابی را فراهم میکند. وی افزود: پایش لحظهای ناوگان، مدیریت یکپارچه اطلاعات، تحلیل دادههای عملیاتی، ارزیابی عملکرد، افزایش شفافیت خدمات و بهینهسازی فرآیندها از مهمترین قابلیتهای این سامانه است.
مهدیشهر در مسیر تبدیل شدن به الگوی مدیریت نوین پسماند
معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر در جمعبندی این دستاوردها گفت: آنچه امروز در حوزه مدیریت پسماند مهدیشهر شکل گرفته آغاز شکلگیری یک نظام نوین مبتنی بر قانونمندی، مشارکت مردمی، حفاظت از محیط زیست و بهرهگیری از فناوریهای نوین است.
احمدی تصریح کرد: اگرچه در ماههای اخیر برخی محدودیتهای ناشی از شرایط خاص کشور، تعطیلی مراکز آموزشی، دورکاری بخشی از ادارات و اختلال در برخی سامانههای موقعیتیابی، روند اجرای برخی برنامهها را با کندی مواجه کرد، اما پروژه متوقف نشد و برنامههای پیشبینیشده همچنان در حال اجرا است.
وی خاطرنشان کرد: توسعه تفکیک از مبدأ، گسترش خدمات هوشمند، افزایش مشارکت شهروندان و پیگیری احداث مجتمع تفکیک و بازیافت پسماند از مهمترین برنامههای پیشروی این طرح خواهد بود. معاون خدمات شهری شهرداری مهدیشهر در پایان تأکید کرد: دستاوردهای امروز حاصل همدلی و همکاری شورای اسلامی شهر، فرمانداری، دستگاههای اجرایی، تشکلهای مردمی، فعالان اجتماعی و مهمتر از همه شهروندان مسئولیتپذیر مهدیشهر است و تداوم این مسیر نیز بدون مشارکت مردم امکانپذیر نخواهد بود.